Tarlov kisti nedir, kanser anlamına mı gelir?
Tarlov kisti, omurgadaki sinir kökü kılıfıyla ilişkili, beyin-omurilik sıvısıyla dolu bir keseciktir. “Perinöral kist” de denir. En sık sakrumda, yani bel omurlarının altındaki kemik bölgesinde görülür; başka omurga düzeylerinde de bulunabilir. Bu tanı, kanser ya da omurilik tümörü anlamına gelmez. İnternette “Tarlow kisti” yazımına rastlasanız da tıbbi adı Tarlov kistidir. [1], [3]
13.266 kişiyi kapsayan bir meta-analizde, görüntüleme yapılan gruplarda kistlerin yaklaşık %4 oranında bulunduğu bildirilmiştir. Bu oran sizin için kişisel bir risk hesabı değildir. Araştırmada kistlerin yalnızca bir bölümünün belirtilerle ilişkili bulunması, rapordaki bulguyla ağrıyı hemen eşleştirmemek gerektiğini gösterir. [1]
Ağrımın kistle ilişkisi nasıl anlaşılır?
Hekiminiz ağrınızın yerini ve yayılımını, kistin bulunduğu bölge ve ilgili sinir kökleriyle karşılaştırır. Nörolojik muayene ve MR birlikte değerlendirilir; gerekirse sakrumu daha ayrıntılı gösteren bir MR istenir. Bel fıtığı gibi başka ağrı nedenleri de araştırılır. Kistin yalnızca kaç santimetre olduğu, ağrının kaynağını açıklamaya yetmez. [3], [5]
Bazı hastalarda sinir kökü bloğu veya görüntüleme eşliğinde iğneyle sıvı boşaltma, yakınmaların kistle ilişkisini değerlendirmeye yardımcı olabilir. Bunlar herkese yapılması gereken ilk testler değildir. İşlem sonrasında geçici rahatlama olması da kalıcı tedavi başarısını garanti etmez. [3], [4]
Görüşmeye önceki MR görüntülerinizi ve raporlarınızı birlikte götürün. Ağrının başlangıcını, kullandığınız ilaçları ve önceki tedavilerden ne kadar yarar gördüğünüzü not edin. Böylece değerlendirmeniz yalnızca son rapordaki birkaç satırla sınırlı kalmaz.
Tarlov kisti neden oluşur?
Kesin oluşum nedeni tam olarak bilinmiyor. Sinir kökü kılıfının ve bağ dokusunun özellikleri ile sıvının kiste girip çıkışı üzerinde duruluyor. Sıvının girişine izin verip çıkışını kısıtlayan kapak benzeri bir mekanizma, büyümeyi açıklamak için öne sürülen görüşlerden biridir. Bunlar her hastada kanıtlanmış tek bir neden değildir. [2], [3]
Hangi yakınmalarımı anlatmalıyım?
Belirti oluşturan sakral Tarlov kistleri kalça, bacak veya leğen kemiği çevresinde ağrı, genital bölge ya da makat çevresinde his değişikliği ve bazen güçsüzlükle ilişkili olabilir. İdrar yapma, bağırsak kontrolü ve cinsel işlevle ilgili değişiklikler de değerlendirmeye dâhildir. Bu yakınmaların başka nedenleri de olabilir. [2], [4]
Yakınmaların ne zaman başladığını, artıp artmadığını ve oturmayı, yürümeyi ya da çalışmayı nasıl etkilediğini anlatın. Mahrem bulduğunuz belirtileri de paylaşın; bunlar değerlendirmeyi yönlendirebilir. [5]
Hangi belirtilerde randevuyu beklememeliyim?
Kist saptandıysa mutlaka tedavi gerekir mi?
Hayır. Belirti oluşturmayan kistlerde girişim gerekmeyebilir. Yakınma varsa önce bu yakınmanın kistle ilişkisi değerlendirilir. Ağrı kontrolü, kişiye uygun rehabilitasyon ve gerektiğinde girişimsel yöntemler seçenekler arasındadır. Her hasta için geçerli tek bir tedavi sıralaması üzerinde güçlü bir uzlaşı yoktur. [2], [5]
Takip önerildiğinde bir sonraki kontrolün ne zaman olacağını, yeniden MR gerekip gerekmediğini ve hangi değişiklikte daha erken başvuracağınızı sorun. Başka bir hastanın takip takvimi yerine size önerilen planı esas alın.
İğneyle boşaltma veya ameliyat ne zaman düşünülür?
Uygun seçilmiş, belirti oluşturan kistlerde görüntüleme eşliğinde iğneyle sıvı boşaltma ve fibrin yapıştırıcı uygulanması değerlendirilebilir. Kistin çevresindeki sıvı alanlarıyla bağlantısı, işlemin uygunluğunu etkiler. 213 hastalık bir çalışmada iyileşme bildirilmiş olsa da bu çalışma, kontrol grubu bulunmayan ve seçilmiş hastaları kapsayan bir olgu serisidir. Sonuçları herkese uyarlamak doğru olmaz; yalnızca sıvıyı boşaltmak da kalıcı çözüm anlamına gelmez. [4]
İğneyle boşaltma ve fibrin uygulaması sonrasında da beyin-omurilik sıvısı kaçağı belirtileri, ağrıda artış veya alerjik reaksiyon bildirilmiştir. [4]
Yakınmalarla kist arasındaki ilişki destekleniyorsa ve beklenen yarar risklerden fazlaysa ameliyat gündeme gelebilir. Farklı ameliyat teknikleri, sinir dokusunu koruyarak basıyı azaltmayı amaçlar. Küçük hasta gruplarında bildirilen olumlu sonuçlar, her kistin ameliyat edilmesi gerektiğini göstermez. [3]
Tedaviden önce hangi riskleri konuşmalıyım?
İşlemden sonra yakınmalar sürebilir veya yeniden başlayabilir. Ameliyatta beyin-omurilik sıvısı kaçağı, enfeksiyon ve yeni ya da kötüleşen sinir işlevi sorunları görülebilir. Çalışmaların yöntemleri ve başarı ölçütleri farklı olduğundan, tek bir başarı yüzdesi sizin sonucunuzu güvenilir biçimde öngöremez. [2], [5]
Karar görüşmesinde şu soruları sorabilirsiniz:
- Tedaviyle hangi yakınmamın düzelmesi hedefleniyor?
- Bu yakınmanın kistten kaynaklandığını düşündüren bulgu nedir?
- İşlem yapılmazsa nasıl bir kontrol planı öneriliyor?
- Önerilen yöntemin benim için temel riski ve alternatifi nedir?
- Yakınma sürerse sonraki adım ne olacak?
Sık sorulan sorular
Tarlov kisti kanser midir?
Her Tarlov kisti ağrı yapar mı?
Hayır. Birçoğu tesadüfen bulunur. Ağrı varsa kistin yeriyle uyum ve diğer olası nedenler değerlendirilmelidir. [1]
Kaç santimetreden sonra ameliyat gerekir?
Herkese uygulanacak tek bir sınır yoktur. Boyut, sinirlerle ilişki ve belirtilerle birlikte değerlendirilir; yalnız ölçüme bakarak ameliyat kararı verilmez. [3]
İğneyle boşaltma kalıcı çözüm müdür?
Her zaman değil. Bazı durumlarda tanısal bilgi sağlar; bazı hastalarda ek işlemle tedavi amacı taşır. Kistin yeniden dolması veya yakınmanın sürmesi mümkündür. [4]
Tarlov kisti idrar yakınmalarına neden olabilir mi?
Hangi bölüme başvurmalıyım?
Kistle ilişkili nörolojik yakınmalar için beyin ve sinir cerrahisi değerlendirmesi uygundur. Gerektiğinde nöroloji, üroloji veya fizik tedavi uzmanları da değerlendirmeye katılır. [5]
Bu içerik genel bilgilendirme içindir; kişisel tanı ve tedavi önerisi yerine geçmez.
Kaynaklar
- Klepinowski T, Orbik W, Sagan L. Global incidence of spinal perineural Tarlov's cysts and their morphological characteristics: a meta-analysis of 13,266 subjects. Surg Radiol Anat. 2021;43:855-863. DOI: 10.1007/s00276-020-02644-y. PMID: 33452905. PubMed kaydı.
- Paredes Mogica JA ve ark. Sacral Tarlov perineurial cysts: a systematic review of treatment options. J Neurosurg Spine. 2024;40:375-388; çevrim içi 2023. DOI: 10.3171/2023.9.SPINE23559. PMID: 38100766. PubMed kaydı.
- Fletcher-Sandersjöö A ve ark. Management of perineural (Tarlov) cysts: a population-based cohort study and algorithm for the selection of surgical candidates. Acta Neurochir. 2019;161:1909-1915. DOI: 10.1007/s00701-019-04000-5. PMID: 31270612. Özgün araştırma.
- Murphy K ve ark. Treatment of 213 Patients with Symptomatic Tarlov Cysts by CT-Guided Percutaneous Injection of Fibrin Sealant. AJNR. 2016;37:373-379. DOI: 10.3174/ajnr.A4517. PMID: 26405086. Özgün araştırma.
- Murphy K ve ark. Management of Tarlov cysts: an uncommon but potentially serious spinal column disease - review of the literature and experience with over 1000 referrals. Neuroradiology. 2024;66:1-30; çevrim içi 2023. DOI: 10.1007/s00234-023-03226-6. PMID: 37828278. Yayıncıdaki makale.
- NICE. Suspected neurological conditions: recognition and referral, NG127. Bölüm 1.7.1-1.7.4; acil bel-bacak ağrısı belirtileri için özellikle 1.7.3. Resmî öneriler. Klinik kılavuz; DOI/PMID atanmış makale değildir. Resmî kılavuz.
